Koalicja Chętnych: Polska między przywództwem a ryzykiem

Jak Polska znajduje się w centrum nowego sojuszu Zachodu – i co to oznacza dla naszej przyszłości

„Aby nastał pokój, trzeba wywrzeć nacisk na agresora, a nie na ofiarę agresji.”
To zdanie, opublikowane przez Radosława Sikorskiego na platformie X po zakończeniu spotkania zachodniej „Koalicji Chętnych” w sprawie Ukrainy, nie było przypadkowe. Nie padło mimochodem. Było sygnałem. Politycznym komunikatem o głębokim znaczeniu – dla Rosji, dla sojuszników, i wreszcie: dla samej Polski.

Ale czym tak naprawdę jest ta „Koalicja Chętnych”? Czym różni się od NATO, od Unii Europejskiej, od międzynarodowych formatów konferencyjnych, które przez dekady regulowały europejskie bezpieczeństwo? I dlaczego właśnie teraz – po ponad trzech latach wojny w Ukrainie – pojawia się ten format, na nowo definiujący zasady działania?

Uczestnicy wideokonferencji „Koalicji Chętnych” (17 sierpnia 2025)

• Ursula von der Leyen – przewodnicząca Komisji Europejskiej,

• Friedrich Merz – kanclerz Niemiec,

• Emmanuel Macron – prezydent Francji,

• Keir Starmer – premier Wielkiej Brytanii,

• Alexander Stubb – prezydent Finlandii,

• Giorgia Meloni – premier Włoch,

• Mark Rutte – sekretarz generalny NATO.
  Do tego, z polskiej strony wzięł udział wicepremier i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski

Czym jest „Koalicja Chętnych” – i dlaczego to nie tylko gra słów?

Pojęcie „Koalicji Chętnych” (ang. Coalition of the Willing) ma długą i kontrowersyjną historię. Po raz pierwszy szeroko użyte zostało podczas inwazji na Irak w 2003 roku, kiedy to grupa państw – bez mandatu ONZ – wsparła militarnie działania USA przeciwko reżimowi Saddama Husajna. Ówczesna koalicja była nieformalna, dobrowolna, lecz miała realne skutki militarne i geopolityczne. Dziś termin ten powraca – w kontekście Ukrainy.

„To nie jest nowy sojusz, to nie NATO-bis,” mówi dr Katarzyna Pisarska, politolożka z Europejskiej Akademii Dyplomacji. „To raczej polityczna deklaracja gotowości – do działania tu i teraz, poza biurokracją i czasochłonnymi procedurami. Format elastyczny, ale coraz istotniejszy.”

Spotkanie, o którym wspomniał Sikorski, odbyło się tuż przed zaplanowanymi rozmowami w Waszyngtonie, gdzie tematem dnia będzie przyszłość wsparcia militarnego dla Kijowa. Kulisy nie są jawne – ale według naszych źródeł obejmowało przedstawicieli kilkunastu państw, głównie z NATO i UE, które opowiadają się za kontynuowaniem wsparcia Ukrainy bez warunkowania go rozmowami z Moskwą.

Dla Polski członkostwo – a może i współtworzenie – „Koalicji Chętnych” ma kilka wymiarów. Po pierwsze: potwierdza naszą pozycję jako kluczowego ogniwa regionalnego bezpieczeństwa. Ale to nie tylko gest symboliczny.

„Z ustaleń wynika, że Polska oferuje nie tylko szkolenia dla ukraińskich żołnierzy, ale również rozbudowuje współpracę wywiadowczą i cyberobronną z Kijowem,” mówi wysoki rangą urzędnik MSZ„ To nie są działania ofensywne – ale nie są też neutralne.”

W praktyce oznacza to:
– wspieranie Ukrainy sprzętem i logistyką,
– udostępnianie infrastruktury wojskowej,
– wzmacnianie współpracy z USA i Wielką Brytanią, które również uczestniczą w „Koalicji”.

Nie bez znaczenia jest też tło geopolityczne: Polska, podobnie jak państwa bałtyckie i Skandynawia, od miesięcy apeluje o twardszą postawę wobec Rosji – także wobec tych zachodnich partnerów, którzy zaczynają mówić o „zmęczeniu wojną”.

Dla wielu Polaków zaangażowanie w pomoc Ukrainie to moralny obowiązek i geostrategiczna konieczność. Ale coraz częściej pojawiają się też głosy pytające o granice.

„Czy nie przesuwamy się z roli pomocnika do roli współuczestnika?” – pyta prof. Roman Kuźniar, były doradca prezydenta ds. międzynarodowych. „Nie chodzi o to, by się wycofywać – ale by rozważać wszystkie konsekwencje. Bo Rosja nie odróżnia wojny hybrydowej od symbolicznego gestu.”

Te konsekwencje to nie tylko ryzyko ataku konwencjonalnego – które, zdaniem ekspertów, wciąż jest niskie. To raczej:
– zagrożenia cybernetyczne,
– kampanie dezinformacyjne,
– próby destabilizacji sytuacji wewnętrznej przez wzmacnianie podziałów społecznych.

Już dziś rosyjska propaganda przedstawia Polskę jako „państwo frontowe”, gotowe do wkroczenia na teren Ukrainy. Choć to narracja propagandowa, trafia na podatny grunt – zarówno na Wschodzie, jak i w niektórych środowiskach Zachodu.

Nie sposób mówić o dzisiejszej „Koalicji Chętnych” bez odwołania do naszej historii. Polska przez dekady znajdowała się pomiędzy imperiami – zawsze narażona, rzadko decydująca. Obecnie sytuacja się zmienia. Ale z przywództwem przychodzą też nowe obowiązki.

„To nie jest moment triumfu. To moment odpowiedzialności,” mówi gen. Waldemar Skrzypczak, były dowódca Wojsk Lądowych. „Jeśli chcemy wpływać na bieg wydarzeń, musimy być gotowi nie tylko do wsparcia, ale i do konfrontacji – choćby dyplomatycznej – z tymi, którzy wolą przeczekać.”

Koalicja Chętnych nie ma logo. Nie ma formalnej struktury. Ale ma cel – i wolę działania. Pytanie, które powinniśmy dziś postawić, brzmi nie tylko: „czy jesteśmy gotowi?”, ale również: „na co jesteśmy gotowi – i na jak długo?”

Czy Polska – państwo na granicy wojny i pokoju – potrafi utrzymać balans między bezpieczeństwem a zaangażowaniem? Czy społeczeństwo będzie gotowe na koszty, jeśli konflikt się przeciągnie, a partnerzy z Zachodu zaczną się wycofywać?

I wreszcie – czy nie dojdzie do momentu, w którym Koalicja Chętnych stanie się czymś więcej niż tylko zbiorem deklaracji? Czy stanie się fundamentem nowego systemu bezpieczeństwa w Europie – pisanego już nie z Paryża czy Berlina, ale z Warszawy, Wilna, Kijowa?

Na razie pozostaje pytanie otwarte. Ale jedno wydaje się pewne: przyszłość Europy nie będzie się rozgrywać wyłącznie na salach konferencyjnych. Już teraz pisze się na na platformie X, poligonach i coraz częściej na granicach.

A co Ty sądzisz o roli Polski w „Koalicji Chętnych”? Czy to akt przywództwa – czy krok w nieznane?